«Առողջ Սունկ» ընկերության հաջողությունը գումարով չես գնահատի

երկուշաբթի, 31 օգոստոսի, 2015 թ.
«Առողջ Սունկ» ընկերության հաջողությունը գումարով չես գնահատի

Հաջողակ բիզնեսի պատմությունը սկազբնական 50 հազար ԱՄՆ դոլարով վստահ կարող եք անվանել «Առողջ Սունկ» ՍՊԸ հիմանդրման սկիզբը, որը մասնագիտացված է թարմ և պահածոյացված սնկի արտադրությամբ: Իր արտադրական գործունեությունը սկսելով 2004 թ.-ին, փոքր տարածքից՝ 100-150 մ², ընկերությունն այժմ ունի մի քանի արտադրամաս Հայաստանի տարբեր մարզերում, որոնք հանդիսանում եմ ամենախոշոր արտադրական տարածքները հետխորհրդային տարածքում՝ ըստ սնկի արտադրության ծավաների: Եվ այդ ամենով ընկերության առկա ներուժը չի սահմանափակվում:
Հայրենական արտդրության սնկի պիոներները


«Առողջ Սունկ» ՍՊԸ հիմնադիր Արեգ Ազոյանը վարակում է խանդավառությամբ իր հետ շփման առաջին իսկ րոպեից: Երիտասարդ և եռանդով լի, նա այն մարդկանց շարքին է դասվում, ովքեր օժտված են նոր մտածելակերպով և ղեկավարման գործունեության հանդեպ ցուցաբերում են արդի մոտեցում:
Ոչ հաճախ Հայաստանում կհանդիպես մեծ արտադրության ղեկավարի, ով օժտված է լայնածավալ գիտելիքներով և հմտություններով՝ սկսած ֆինանսա-տնտեսական գիտելիքներից, որոնք ներկայացված են ժամանակակից արտադրական տեխնոլոգիաներում, վերջացրած արտադրական ամբողջ շղթայի կարգավորման ունակությամբ:
Իր իսկ «զավակի» ծծնդին նա շատ հիմովի է պատրաստվել: 1998 թ-ից աշխատել է միջազգային կառույցներում՝ մասնագիտացված լինելով գյուղատնտեսության ոլորտում, իսկ արդեն 2011 թ-ին ավարտել ՀՀ գյուղ. ակադեմիայի ասպերանտուրան: Արդեն այն ժամանակ նա որոշում էր կայացրել, որ պետք է զբաղվի բիզնեսի հիմնականում այս ոլորտով՝ շեշտը դնելով սնկաարտադրության վրա: Հետո դրան հաջորդեց 2-ամյա ուսումը ԱՄՆ-ում, որտեղ նա օգտագործեց 20 նախանգներից ձեռք բերված իր փորձը, մանրամասն ուումնասիրեց սնկի աճեցման բոլոր նրբությունները և նրբերանգները:
- Այս ասպարեզի ընտրությունն արդեն մի քանի պատճառներ ուներ: Նախ, լինելով նախկին տնտեսագետ, վերլուծեցի, որ բիզնես-ռիսկերը գյուղատնտեսության ոլորտում բաց հիմքի վրա ավելի բարձր են, քանի որ դրանք սերտ կապված են բնակլիմայական պայմաններից: Իսկ փակ հիմքերի վրա դրանք գրեթե նվազագույնի են հասնում: Երկրոդը, սննդարար սնկի տարարտեսակների աճեցմամբ և մշակմամբ Հայաստանում այդ ժամանակ շատ քիչ մարդիկ էին զբաղվում: Եվ արդեն 2004 թ-ին ստանալով դրամաշնոր ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալությունից (USAID) 50,000 ՀՀ դրամի չափով հիմնեցի փոքր արտադրամաս Արմավիրի մարզ գյուղ Մերձավանում, - Ա. Ազոյանը ներկայացրեց ընկերության հիմնադրման պատմությունը:
Ավերակների վերակառուցում

Անցել է ավելի քան 10 տարի այդ պահից: Քայլ առ քայլ, ի շնորհիվ տարբեր ֆինանսական կազմակերպությունների կողմից ստացած դրամական միջոցների «Առողջ Սունկ» ՍՊ ընկերությունը վերակառուցել է դատարկ և գողոնի ենթարկված արտադրական տարածքներ, որոնք մնացել էին խորհրդային տարիներից: Այսօր ընկերությունն իր ակտիվներում ունի հետևյալ արտադրամասերը՝ Աբովյանում, Հրազդանում, Բյուրեղավանում, Արմավիրի մարզ Մայիսյան համայնքում, ինչպես նաև Տաշիրը Լոռու մարզում:
- Մեծ հաճույք էի ստանում այն բանից, որ ընդարձակում էի իմ բիզնեսը, միևնույն ժամանակ նոր կյանք տալով այն արտադրական տարածքներին, որոնք մի ժամանակ մեր ծնողներն էին կառուցել: Իրականում վերջին 11 տարիների ընթացքում մենք կարողացանք իրացնել մոտավորապես 70-80 հազար մ² տարածք՝ կառուցելով մոտ 9 տարբեր արտադրամասեր, - հայտարարեց մեր զրուցակիցը:
Սնկի արտադրության համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքների (այն է՝ անհրաժեշտ պատրաստի հումքային բազայի, մեքենասարքավորումների, տեխնոլոգիաների և մասնագետների) բացակայության պայմաններում ավելի քան մեկ տասնամյակի ընթացքում ընկերությունը զբաղվել է Հայաստանում արտադրվող սնկի աճեցման համար անհրաժեշտ հումքային արտադրամասերի հիմնման և զարգացման աշխատանքով, հետզհետե կատարելագործել է տեխնոլոգիաները, հետևողականորեն կրթել և վերապատրաստել է երիտասարդ մասնագետների, որոնց գիտելիքներն այսօր բարձր են գնահատվում օտարերկրյա մասնագետների կողմից:
Ընկերության հաջողություններն այնքան նկատելի են, որ արտասահմանյան ներդրողներ հետաքրքրված են դրանով, որի արդյունքում 2011 թ-ին հիմնադրվեց «ՕՌՎԱԿՕ» հայ-նորվեգական համատեղ ձեռնարկություն, որը մասնագիտացված է օրգանական պարարտանյութերի արտադրությամբ: Ձեռնարկությունն իր արտադրանքը փորձարկում է բուսաբուծության տարբեր ճյուղերում, արդյունքում` բերքատվության աճը, կախված մշակաբույսից և կոնկրետ տնտեսությունում վարվող ագրոտեխնիկական կանոնների կատարման մակարդակից, կազմում է առնվազն 15%-70%:
Պատասխանատու բիզնես
Ինչ վերաբերվում է պատրաստի հումքի բազային, ապա Կոտայքի մարզ Բյուրեղավան համայնքում հիմնադրվել է կոմպոստի արտադրման գործարան, որը հագեցված է եվրոպական առաջար արտադրողների կողմից առաջարկվող նորագույն տեխնոլոգիայով:
Հումքի պատրաստման համար հիմք են հանդիսանում՝ - ծղոտ, թռչնաղբ, գիպս, տորֆ և այլն, որոնք ընկերությունը ձեռք է բերում անմիջապես տեղական շուկայից: Թռչնաբուծական գործարանները զգալի միջոցներ էին ներդնում թռչնաղբի վերամշակման համար, իսկ այժմ այդ ծախսի հոդվածն այլևս արդիական չէ նրանց համար, քանի որ ներկայումս նրանք հնարավորություն ունեն իրացնել կուտակված թափոնը: Ավելին, եթե նախկինում գյուղացիները ստիպված էին այրել ծղոտը դաշտերում՝ առաջացնելով բնապահպանական խնդիրներ, ապա այժմ «Առողջ Սունկ» ՍՊԸ այն ձեռք է բերում տարեկան 8-10 հազար տոննա ծավալով՝ ապահովելով մոտ 400-500 մլն եկամուտ գյուղացիների համար: Ընդհանուր առմամբ պետք է ասել, որ «Առողջ Սունկ» ՍՊ ընկերության հաջողությունները գումարով չեն գնահատվում, այլ, այն հասարակության նկատմամբ պատասխանատվությունը, որը նա կրում է սովորական գյուղացիների նկատմամբ՝ ստեղծելով նրանց համար լրացուցիչ և էականորեն կարևոր եկամուտի աղբյուր, և, իհարկե, իր իսկ արտադրանքի սպառողների նկատմամբ ՝ արտադրելով էկոլոգիապես մաքուր սունկ՝ շամպինյոն, պորտաբելո (թագավորական շամպինյոն) և կախասունկ:
- Արտադրության գործընթացի ոչ մի փուլում մենք քիմիական հավելումներ չենք օգտագործում, որն ի սկզբանե հիմք է հանդիսացել՝ առընչվելով «Առողջ Սունկ» անվան հետ, մատակարարելով շուկա միայն առողջ արտադրանք՝ օրգանական արտադրություն, - պարզաբանեց ընկերության ղեկավարը: Շուկայում ընկերությունը հայտնի է «Սպիտակ Գլխարկ» ապրանքանիշի ներքո, որը շատ հաջողակ մրցակից է մի շարք հայտնի եվրոպական արտադրողների հետ, քանի որ «Առողջ Սունկ» ՍՊ ընկերությունն իր արտադրամասերում օգտագործում է միայն նորագույն տեխնոոգիաններ և արդյունավետ արտադրական գործընթաց է իրականցնում:
Խիստ մթնոլորտի - վերահսկողություն

Դրանում ես ինքս համոզվեցի, Աբովյանի արտադրամասի օրինակի վրա, որտեղ արտադրում և պահածոյացնում են սունկը: Սովետական միության ժամանակ այստեղ գործում էր «Սիրիուս» գործարանը, որից փաստացի մնացել էին միայն պատերն ու կտուրը: Սակայն ի շնորհիվ «Առողջ Սունկ» ՍՊ ընկերության լայնածավալ ներդրումների արտադրամասը նորից սկսցեց գործել, բայց իրականում այյ ուղղությամբ:
Եվ ահա մենք քայլում ենք լայն միջանցքով, որի հեռավորության վրա երևում են զանգվածային մետղական դռներ, կարծես թե բանկի պահոց ես մուտք գործում: Ամեն մեկն առանձին իրենից ներկայացնում է սնկի աճեցման կամերա: Աբովյանի արտադրամասում ընդհանուր առմամբ գործում են 18 կամերա, իսկ ընդհանուր արտադրական տարածքը կազմում է մոտ 9 հազար քառ. մետր; Իմ առջև բացում են դներից մեկը, այստեղ տարածվում է թարմ սնկի հագեցած բուրմունք: Ամեն մի կամերա իրենից ներկայացնում է երկար ուղղանկյուն սենյակ մոտ 500 մ² տարածքով, որտեղ մեկը մյուսի վրա տեղադրված են կոմպոստով լցված մեծ դարակներ: Այն ժամանակ, երբ կամերաներից մեկում սունկ են աճեցնում, մյուսում՝ հավաքում են: Մթնոլորտի – վերահսկողույթունը շատ խիստ է, իսկ «սնկի աճեցման եղանակը» մանրամասնորեն ավտոմատացված է:
Սնկի աճեցման ջերմաստիճանը տատանվում է +16, +18°C, եթե այն բարձրացնեն, ապա փոքր ինչ ավելացվում է խոնավությունը կամ էլ փոփոխվում է СО2 ցուցիչները, և մրցակից բորբոսի զարգացման հնարավորությունը մի քանի անգամ ավելանում է: Ինձ ուղեկցող տեխնոլոգը պարզաբանում է, որ մրացակիցների ի հայտ գալը, կարող է բերքը ոչնչացնել, քանի որ նրանք շատ արագ տարածվում են կոմպոստի մեջ: Եթե ցուցանիշներն արձանագրելով խոսենք, ապա ընկերության սնկի արտադրության ընդհանուր ծավալը կազմում է մոտ 1,2 հազար տոննա՝ զբաղեցնելով առյուծի չափաբաժինը տեղական շուկայում: Սակայն, «Առողջ Սունկ» ընկերությունը ծրագրերում է աճի բազմակի ծավալների կրկնապատկում՝ ավելացնելով արտադրական ծավալները:
Սահմանամեձ գյուղերի ներգրավում
- Վերցնենք օրինակ մեր Աբովյանի գործարանը, որտեղ հնարավորություն ունենք կառուցել սնկի աճեցման նոր կամերաներ:
Դրա հաշվին մենք ծրագրավորում ենք մոտական 3 տարիներ ընթացքում արտադրության ծավալները հասցնել մինչև 8 հազար տոննա՝ ավելացնելով արտադրված բոլոր տեսականիների համար արտահանման ցուցանիշները, ներկայիս 3 մլն ԱՄՆ դոլլարը դարձնելով տարեկան 30 մլն ԱՄՆ դոլար: Նման տարբերակի դեպքում, իհարկե, զարգացում կապրեն արտադրության գործունեության այլ ոլորտները (տորֆի արտահանում, կոմպոստի արտադրություն, օրգանական պարարտանյութեր), այս դեպքում կավելանան նոր աշխատատեղեր: Եթե այսօր մեր արտադրամասերում աշխատում են ավելի քան 200 մարդ, ապա ծրագիրն իրականացնելիս մեր բիզնեսը կնդլայնվի և աշխատատողերի քանակը կավելանան 1000-ով, - իր ծրագրերով մեզ հետ կիսվեց «Առողջ Սունկ» ՍՊ ընկերության հիմնադիրը:
Սնկի արտադրության զարգացումը Հայաստանում և ընկերությունում մտադիր են իրականացնել սահմանմերձ գյուղերի բնակիչների ներգրավմամբ:
Համապատասխան ծրագիրը վերջերս արդեն ուղարկվել է կառավարություն, որտեղ շարադրված է նոր ծրագրի նպատակը, որն իր մեջ ներառում է, որ ընկերությունն արդեն պատրաստ է ներդրում կատարել և ապահովել հումքային բազա սահմանամերձ գյուղերի բնակիչներին՝ ապահովել նրանց տեխնիկայով սնկի աճեցման գիտելիքները ձեռք բերելու համար: Նախնական հաշվարկներով այդ ծրագրի իրագործումը կապահովվի մոտ 250 գյուղացու աշխատանքով և ընդհանուր սնկի արտադրությունը կկազմի տարեկան մոտ 1 տոննա:
-Մեր նպատակն է, որպեսզի մենք ցուցաբերենք բարձր արդյունավետություն՝ իրականացնելով այդ բիզնես-ծրագիրը սահմանամերձ գյուղերում (որոնք համաձայն կառավարության որոշման ազատված են հարկերից)` ներգրավելով այլ գործարարներին: Ապահովելով տեղացիներին աշխատատեղերով ոչ միայն կբարձացնենք տեղացիների կենսակերպի մակարդակը, այլ կթանենք որպեսզի իրենք վերադառնան հայրենի երկիր, որը լքել էին նոր աշխատատեղ գտնելու նպատակով: Մենք շատ մեծ խանդավառությամբ ենք մոտենում այդ ծրագրի իրականացման հարցին և համոզված ենք, որ կառավարությունն իր աջակցությունը կցուցաբերի այն իրականացնելու համար, - եզրափակեց պարոն Ազոյանը:

http://www.golosarmenii.am/

Իսկ Դուք գիտե՞ք, որ...

Օրական 100-150 գ կախասնկի օգտագործումը զգալիորեն նվազեցնում է աթերոսկլերոզի առաջացման վտանգը: